Binary, octal, decimal ve hexadecimal sayı tabanları arasında anlık dönüşüm yapın.
Sayı tabanı dönüştürücü, farklı sayı sistemleri arasında anlık dönüşüm yapmanızı sağlar. Programlama, ağ yapılandırması, dijital elektronik ve bilgisayar bilimleri gibi alanlarda sıkça ihtiyaç duyulan bir araçtır.
Herhangi bir alana değer girin, diğer tabanlar otomatik olarak güncellenir. Büyük sayılar (2^53 üzeri) BigInt ile desteklenir.
Herhangi bir sayı tabanı alanına (binary, octal, decimal veya hexadecimal) değer girin.
Diğer tabanların karşılıkları otomatik olarak hesaplanır ve gösterilir.
İstediğiniz tabanın yanındaki "Kopyala" düğmesiyle sonucu panoya kopyalayın.
Hızlı değerler bölümünden yaygın kullanılan sayılara tek tıkla ulaşabilirsiniz.
Binary (İkili - Taban 2): Yalnızca 0 ve 1 rakamlarını kullanır. Bilgisayarların temel dilidir; tüm dijital veriler binary olarak depolanır. İşlemciler, bellekler ve dijital devreler binary mantığı üzerine çalışır. Bit düzeyinde işlemler (AND, OR, XOR, shift) programlamada sıklıkla kullanılır.
Octal (Sekizli - Taban 8): 0'dan 7'ye kadar rakamları kullanır. Unix/Linux dosya izinlerinde yaygın olarak kullanılır. Örneğin chmod 755 komutu, dosya sahibine tam yetki (7 = rwx), gruba ve diğerlerine okuma ve çalıştırma yetkisi (5 = r-x) verir. Her octal rakam tam olarak 3 binary bite karşılık gelir.
Decimal (Onlu - Taban 10): Günlük hayatta kullandığımız standart sayı sistemidir. 0'dan 9'a kadar rakamları kullanır. İnsan okuyabilirliği en yüksek olan taban olduğundan, kullanıcı arayüzlerinde ve raporlarda tercih edilir.
Hexadecimal (On altılı - Taban 16): 0-9 rakamları ve A-F harflerini kullanır. Renk kodlarında (#FF5500 gibi), bellek adreslerinde (0x7FFF), MAC adreslerinde (AA:BB:CC:DD:EE:FF) ve byte değerlerini kompakt göstermek için kullanılır. Her hex rakam tam olarak 4 binary bite karşılık geldiğinden, binary verinin okunabilir kısaltması olarak tercih edilir.
Web Tasarımda Renk Kodları: CSS renk kodları hexadecimal tabanda yazılır. Örneğin #FF0000 kırmızı rengi ifade eder: FF (255) kırmızı, 00 (0) yeşil, 00 (0) mavi kanalını temsil eder.
Unix Dosya İzinleri: chmod 644 gibi komutlarda her octal rakam, okuma (4), yazma (2) ve çalıştırma (1) yetkilerinin toplamını gösterir. 6 = okuma + yazma, 4 = yalnızca okuma anlamına gelir.
IP Adresleri ve Ağ Maskeleri: Ağ yapılandırmasında subnet mask'ler binary olarak düşünülür. Örneğin 255.255.255.0 maskesi binary'de 11111111.11111111.11111111.00000000 şeklindedir ve /24 CIDR gösterimine karşılık gelir.
Programlama ve Hata Ayıklama: Bellek dump'ları ve hata kodları genellikle hexadecimal formatta gösterilir. Örneğin 0xDEADBEEF gibi hex değerler, hata ayıklama sürecinde sıkça karşılaşılan referans noktalarıdır.
Neden farklı sayı tabanları kullanılır?
Her sayı tabanının kendine özgü avantajları vardır. Binary, donanım seviyesinde iletişim için; hexadecimal, büyük binary değerleri kısa ve okunabilir yazmak için; octal ise Unix izin sisteminde kullanılır.
Çok büyük sayılar destekleniyor mu?
Evet. JavaScript'in BigInt özelliği sayesinde 2^53 sınırının ötesindeki sayılar da doğru şekilde dönüştürülür.
Hexadecimal neden programlamada bu kadar yaygın?
Her hexadecimal rakam tam olarak 4 binary bite karşılık gelir. Bu sayede uzun binary dizilerini çok daha kısa ve okunabilir biçimde yazabilirsiniz. Örneğin 11111111 binary değeri, hex ile sadece FF olarak yazılır.
Octal sistem günümüzde hâlâ kullanılıyor mu?
Evet, özellikle Unix/Linux dosya izin sisteminde aktif olarak kullanılır. chmod komutuyla dosya izinleri octal sayılarla belirtilir. Bunun dışında bazı programlama dillerinde octal sabitler (0o ile başlayan) desteklenir.
Negatif sayıları dönüştürebilir miyim?
Bu araç pozitif tam sayılar için tasarlanmıştır. Negatif sayıların binary gösterimi (ikiye tümleyen - two's complement) işlemci mimarisine bağlıdır ve farklı bit genişliklerinde farklı sonuçlar verir.